ନଭେମ୍ବର ୪ରେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ ‘ନିଲ୍ ଗେରେଲ୍ସ ସ୍ୱିଫ୍ଟ ଅବଜରଭେଟୋରି’; ମୁମ୍ବାଇ, ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସମେତ ଏକାଧିକ ସହର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗତିପଥରେ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହାକାଶରୁ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ଫେରୁଛି ଆମେରିକାର ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ନାସାର ଏକ ବିଶାଳକାୟ ମହାକାଶ ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର। ଦୀର୍ଘ ୨୨ ବର୍ଷ ଧରି ମହାକାଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ଏବେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଫେରିବାକୁ ଯାଉଛି ‘ନିଲ୍ ଗେରେଲ୍ସ ସ୍ୱିଫ୍ଟ ଅବଜରଭେଟୋରି’ (Neil Gehrels Swift Observatory)। ଏହି ମହାକାଶ ଯନ୍ତ୍ରର କିଛି ଅଂଶ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥିବାରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାର ଗତିପଥ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।
ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପୁନଃପ୍ରବେଶ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମୁମ୍ବାଇ, ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହର ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଏହାର ଅଂଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଡ଼ିବ ବୋଲି କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକଳନ କରାଯାଇନାହିଁ।
୨୨ ବର୍ଷ ଧରି ମହାକାଶରେ କରୁଥିଲା କାମ
ନାସାର ଏହି ମହାକାଶ ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ୨୦୦୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦ ତାରିଖରେ ମହାକାଶକୁ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହାର ନାମ ‘ସ୍ୱିଫ୍ଟ ଗାମା-ରେ ବର୍ଷ୍ଟ ଏକ୍ସପ୍ଲୋରର’ ରଖାଯାଇଥିଲା। ମହାକାଶରେ ଗାମା-ରେ ବର୍ଷ୍ଟ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାଜାଗତିକ ଘଟଣାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା।
ମାତ୍ର ଦୁଇ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଏହି ଯନ୍ତ୍ର ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଦ୍ୱାରା ଆଶାଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ମହାକାଶରେ ସକ୍ରିୟ ରହିଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ୨୨ ବର୍ଷର ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ପରେ ଏବେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
କେବେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବ?
ନାସାର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ମହାକାଶ ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ନଭେମ୍ବର ୪ ତାରିଖରେ ଭାରତୀୟ ସମୟ ଅପରାହ୍ଣ ପ୍ରାୟ ୨ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ରେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ। ତେବେ ପୁନଃପ୍ରବେଶର ପ୍ରକୃତ ସମୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ।
ନାସାର ମିଶନ୍ ମୁଖ୍ୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବ୍ରାଡ୍ ସେଙ୍କୋଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଆଫ୍ରିକା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଭାରତ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପୁନଃପ୍ରବେଶ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି।
ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଏହା ୨୦.୬ ଡିଗ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣ ଅକ୍ଷାଂଶରୁ ୨୦.୬ ଡିଗ୍ରୀ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ।
ଭାରତର କେଉଁ ସହର ରହିଛି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗତିପଥରେ?
ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅକ୍ଷାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମୁମ୍ବାଇ, ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇ ଭଳି ସହର ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ମହାକାଶ ଯନ୍ତ୍ରର ପୁନଃପ୍ରବେଶକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ିଛି।
ତେବେ କୌଣସି ସହର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅକ୍ଷାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ଅର୍ଥ ସେହି ସହରରେ ମହାକାଶ ଯନ୍ତ୍ରର ଭଙ୍ଗା ଅଂଶ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ନୁହେଁ। ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଗତିପଥ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ କେଉଁଠି ପଡ଼ିବ, ତାହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରର ଗତିପଥ ଉପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ନଜର
ମହାକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରୁଥିବା ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାକାଶ ଯନ୍ତ୍ରର ଗତିପଥ ଉପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖିଥାନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ଭାରତର ମଧ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ଥିବା ଇସ୍ରୋର ମଲ୍ଟି-ଅବଜେକ୍ଟ ଟ୍ରାକିଂ ରାଡାର (MOTR) ମାଧ୍ୟମରେ ମହାକାଶରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁର ଗତିବିଧିକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରାଯାଇଥାଏ। ରକେଟ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକର ଗତିପଥ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବାରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ଜୋନାଥନ୍ ମ୍ୟାକଡାଉଏଲ୍ଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ମହାକାଶ ଯନ୍ତ୍ରର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ। କାରଣ ପୃଥିବୀର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ।
ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଖସିବାର ଆଶଙ୍କା କେତେ?
ଏହି ମହାକାଶ ଯନ୍ତ୍ର ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ଏହାର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ଜଳିଯିବାର ଆକଳନ କରାଯାଉଛି। ତେବେ କିଛି ଦୃଢ଼ ଅଂଶ ଜଳି ନଷ୍ଟ ନହୋଇ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିପାରେ।
ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାଡ୍ ଟକର୍ଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶ ସମୁଦ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ। ସ୍ଥଳଭାଗରେ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ କମ୍।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହାର କୌଣସି ଅଂଶ ଜନବସତି କିମ୍ବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼ି କ୍ଷତି ଘଟାଇବା କିମ୍ବା କାହାକୁ ଆଘାତ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍।
ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ନଜରରେ ପୁନଃପ୍ରବେଶ
୨୨ ବର୍ଷ ଧରି ମହାକାଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ନାସାର ଏହି ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରର ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଏବେ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରୀକ୍ଷଣର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଏହାର ପୁନଃପ୍ରବେଶ ସମୟ, ଗତିପଥ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶର ଅବସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖାଯାଇଛି।
ତେବେ ଭାରତର କୌଣସି ସହରରେ ଏହାର ଅଂଶ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ନିଶ୍ଚିତ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ। ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଜଳିଯିବା ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହାକୁ ନେଇ ଅଯଥା ଆତଙ୍କିତ ନହୋଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଅଧିକାରିକ ସୂଚନା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଜରୁରୀ।
